Hiperenflasyon Nedir? Nedenleri ve Sonuçları Nelerdir?

Hiperenflasyon Nedir? Nedenleri ve Sonuçları Nelerdir?

Hiperenflasyon nedir, nedenleri ve sonuçları nelerdir? Bu yazımızda herkesin mutlaka bilmesi gereken bu konuyu kaleme alacağız.

Hiperenflasyon Nedir?

Hiperenflasyon kavramını doğru anlayabilmek için öncelikle enflasyon terimini açıklayalım. Enflasyon, fiyatların yükselmesi anlamına gelir. Örneğin su alacaksınız diyelim, suyun fiyatı bugün 1 lirayken, ertesi günlerde 1,50 liraya yükselebilir. Ekonominin geneline bakıldığında tüm ürünlerin fiyatlarında bir yükselme söz konusuysa; bu yükselmenin sebebi ürünlerin az bulunmasından kaynaklanmıyorsa bu duruma enflasyon denir. 

Hiperenflasyon ise bu artışın çok hızlı gerçekleştiği durumlar için kullanılan bir terimdir. Hiperenflasyon kısaca; fiyatların ani olarak çok hızlı bir şekilde yükselmesidir. 

Hiperenflasyon, enflasyon oranının bir yılın sonunda %200 oranına çıkmasıdır. Hiperenflasyon olduğunda insanların alım gücü azalır; ürünlerin fiyatları fahiş bir hal alır. Sütten örnek verecek olursak; bir birim sütün fiyatı 1 birim para iken, 3 birim paraya yükselirse sütteki enflasyon %200 artmış olur. Bu duruma hiperenflasyon denilebilir. 

Özellikle 1.Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya’da ağır bir hiperenflasyon dönemi yaşanmıştır. Almanya devleti, savaş sonrasında ödemesi gereken tazminatları ödeyemeyecek duruma gelmiş; sürekli para basmıştır. O dönemde yaşanan hiperenflasyon durumu o kadar ilginç bir hal almıştır ki; insanlar bir bardak çay içmeden önce aldıkları fiyat ile çayı bitirdikten sonra ödedikleri fiyat arasında farklılıklar yaşanmıştır. Yani bu kadar kısa sürede bile fiyat artışı gerçekleşmiştir. 

Hiperenflasyonun Nedenleri

Hiperenflasyonun en temel sebebi kontrolsüz bir şekilde para basılması; yani parasal olarak genişleme olmasıdır. Bir ülkede merkez bankası bağımsız olarak işlevini yerine getirmiyorsa, parasal işlemlerde ve parasal politikada o devletin hükümeti söz sahibi olur.

 Devlet, kendi bünyesinde çalışan memurların maaşlarını ödeyemiyorsa ve bütçede çok fazla açık varsa para basma kararı alabilir. Bu da enflasyonun aşırı yükselmesine; yani hiperenflasyona neden olur. Bunun dışında ülkelerde yaşanan siyasi olaylardan kaynaklanan olumsuz gelişmeler de hiperenflasyona sebep olabilir. Sonrasında bu durumdan kurtulmak ise bir hayli zor olur. 

Hiperenflasyonun Sonuçları

Hiperenflasyonun en acı verici sonucu, insanların devlete küsmesidir diyebiliriz. Alım gücü azalıp, paranın hiçbir kıymetinin kalmaması hiperenflasyon yaşanan ülkedeki halk tarafından büyük tepkiyle karşılanır. 

Ülkenin parası sürekli değer kaybettiği için, yerli paranın yerini döviz ve yabancı paralar almaya başlar. Çünkü paranın değer kaybetmesinin önüne geçilmek istenir. Öte yandan, sürekli olarak kur artışı olduğu için, ithalat yapan ticari firmalar batma noktasına gelir. Ekonomide yaşanan bu istikrarsızlık birçok sektörü batma derecesine getirir. Daha ileri boyutu ise halkın devlete isyan etmesidir. 

Hiperenflasyondan kaynaklanan tüm bu olumsuz durumlar, siyasi hükümetin değişmesi taleplerini artırır. Başka devletler karşısında ülkenin itibarı zedelenir. Çünkü bir devlet, ekonomisi güçlü ise başka devletler karşısında dik durabilir. Parası kıymetliyse halkı refah bir yaşam sürebilir. Özet olarak; hiperenflasyon yaşanan bir ülkede yaşanan ekonomik sıkıntılar, sosyal hayattan ticari hayata kadar günlük yaşamı son derece olumsuz etkiler. Devlet çökme durumuna gelebilir. 


HABER ETİKETLERİ hiperenflasyonhiperenflasyon nedenlerihiperenflasyon sonuçları

Haber Yorumlarını Göster

0 yorum

Çeviri - Hesaplama